Пропорция

a : b = c : x ⇒ x = b·c/a. Үш мүшесі бойынша төртіншісін табу.

МатематикаАрифметика және пайызӨтілетін сынып: 6 сынып
a:b=c:xa : b = c : x
Шамалардың мағынасы мен бірліктері
БелгіМағынасыБірлігі
xxБелгісіз мүше — ізделетін шама—
aaБірінші мүше — a : b қатынасының бірінші мүшесі—
bbЕкінші мүше — a : b қатынасының екінші мүшесі—
ccҮшінші мүше — c : x қатынасының бірінші мүшесі—

Калькулятор

Нені табамыз?

Пропорцияның негізгі қасиеті: шеткі мүшелердің көбейтіндісі ортаңғылардікіне тең (a·x = b·c).

Қарапайым түсіндірме

Пропорция — екі қатынастың теңдігі. Тура пропорционалдықта бір шама неше есе өссе, екіншісі де сонша есе өседі: баға, жол, мөлшер.

Мысал

3 кг алма 450 ₸ тұрса, 5 кг қанша? 3 : 450 = 5 : x ⇒ x = 450 · 5 / 3 = 750 ₸.

Есте сақта

Кері пропорционалдықта (жұмысшылар мен уақыт) көбейтінді тұрақты: a · b = c · x.